Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Marcel Odenbach</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Marcel_Odenbach"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Marcel_Odenbach rootpage-Marcel_Odenbach skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Marcel Odenbach</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p><b>Marcel Odenbach</b> (* <a href="7._Juli" title="7. Juli">7. Juli</a> <a href="1953" title="1953">1953</a> in <a href="K%C3%B6ln" title="Köln">Köln</a>) ist ein deutscher <a href="Videokunst" title="Videokunst">Videokünstler</a> und <a href="Collagist" class="mw-redirect" title="Collagist">Collagist</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Leben_und_Werk">Leben und Werk</h2></div>
<p>Von 1974 bis 1979 studierte er <a href="Architektur" title="Architektur">Architektur</a>, <a href="Kunstgeschichte" title="Kunstgeschichte">Kunstgeschichte</a> und <a href="Semiotik" title="Semiotik">Semiotik</a> an der <a href="RWTH_Aachen" title="RWTH Aachen">Technischen Hochschule Aachen</a>. Seit 1976 arbeitet er mit Video in Performances, Installationen und Tapes. 1984 war er auf der Gruppenausstellung <a href="Von_hier_aus_%E2%80%93_Zwei_Monate_neue_deutsche_Kunst_in_D%C3%BCsseldorf" title="Von hier aus – Zwei Monate neue deutsche Kunst in Düsseldorf">Von hier aus – Zwei Monate neue deutsche Kunst in Düsseldorf</a> vertreten. Von 1992 bis 1997 bekleidete Odenbach eine Professur an der <a href="Staatliche_Hochschule_f%C3%BCr_Gestaltung_Karlsruhe" title="Staatliche Hochschule für Gestaltung Karlsruhe">Staatlichen Hochschule für Gestaltung, Karlsruhe</a> und wechselte dann zur <a href="Kunsthochschule_f%C3%BCr_Medien_K%C3%B6ln" title="Kunsthochschule für Medien Köln">Kunsthochschule für Medien Köln</a>, an der er das Amt des <a href="Prorektor" title="Prorektor">Prorektors</a> innehatte. Seit dem Sommersemester 2010 lehrt Marcel Odenbach als ordentlicher Professor für Film und Video an der <a href="Kunstakademie_D%C3%BCsseldorf" title="Kunstakademie Düsseldorf">Kunstakademie Düsseldorf</a>. Im gleichen Jahr wurde er in die <a href="Nordrhein-Westf%C3%A4lische_Akademie_der_Wissenschaften_und_der_K%C3%BCnste" title="Nordrhein-Westfälische Akademie der Wissenschaften und der Künste">Nordrhein-Westfälische Akademie der Wissenschaften und der Künste</a> gewählt.
</p><p>Odenbach lebt und arbeitet in Köln, Berlin und zeitweise in Ghana. Für seine Collagen und seine Videos verwendet er ähnliche Techniken, bei denen er Bilder und Texte von Ereignissen aus Zeitungen und Zeitschriften verwendet. Seine großformatigen Collagen zeigen zunächst auf der Makroebene klar erkennbare Motive und zeigen sich bei einer Detailbetrachtung als zusammengesetzt aus Hunderten von Einzelbildern. Themen seiner Arbeiten sind neben der deutschen Geschichte der Kolonialismus, die Sklaverei und Rassismus.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Marcel Odenbach gehört mit <a href="Ulrike_Rosenbach" title="Ulrike Rosenbach">Ulrike Rosenbach</a> und <a href="Klaus_vom_Bruch" title="Klaus vom Bruch">Klaus vom Bruch</a> zu den drei international anerkanntesten deutschen Videokünstlern. Zusammen bildeten sie in den 1970er Jahren die Produzentengruppe ATV. Seit 2016 ist er Mitglied der <a href="Akademie_der_K%C3%BCnste_(Berlin)" title="Akademie der Künste (Berlin)">Akademie der Künste Berlin</a>.
</p><p>2020 wurde Odenbach der <a href="Wolfgang-Hahn-Preis" class="mw-redirect" title="Wolfgang-Hahn-Preis">Wolfgang-Hahn-Preis</a> zuerkannt, den er im Herbst 2021 erhalten hat.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Öffentliche_Sammlungen"><span id=".C3.96ffentliche_Sammlungen"></span>Öffentliche Sammlungen</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Deutschland">Deutschland</h3></div>
<ul><li><a href="Hamburger_Bahnhof_(Berlin)" class="mw-redirect" title="Hamburger Bahnhof (Berlin)">Hamburger Bahnhof</a>, <a href="Hamburger_Bahnhof_(Berlin)#Museum_für_Gegenwart" class="mw-redirect" title="Hamburger Bahnhof (Berlin)">Museum für Gegenwart</a>, Berlin</li>
<li><a href="Kunstmuseum_Bonn" title="Kunstmuseum Bonn">Kunstmuseum Bonn</a>, Bonn</li>
<li><a href="Hamburger_Kunsthalle" title="Hamburger Kunsthalle">Hamburger Kunsthalle</a>, Hamburg</li>
<li><a href="Zentrum_f%C3%BCr_Kunst_und_Medientechnologie" class="mw-redirect" title="Zentrum für Kunst und Medientechnologie">Museum für Neue Kunst &amp; Medienmuseum (ZKM)</a>, Karlsruhe</li>
<li><a href="Kunsthalle_zu_Kiel" title="Kunsthalle zu Kiel">Kunsthalle zu Kiel</a> der Christian-Albrechts-Universität, Kiel</li>
<li><a href="Kolumba_(Museum)" title="Kolumba (Museum)">Kolumba</a>, Köln</li>
<li><a href="Museum_Ludwig" title="Museum Ludwig">Museum Ludwig</a>, Köln</li>
<li><a href="Galerie_f%C3%BCr_Zeitgen%C3%B6ssische_Kunst" title="Galerie für Zeitgenössische Kunst">Galerie für Zeitgenössische Kunst</a> – GfZK, Leipzig</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Frankreich">Frankreich</h3></div>
<ul><li>Fonds régional d'art contemporain – Pays de Loire, Carquefou</li>
<li><a href="Centre_Georges_Pompidou" class="mw-redirect" title="Centre Georges Pompidou">Centre Georges Pompidou</a>, <a href="Mus%C3%A9e_National_d%E2%80%99Art_Moderne" title="Musée National d’Art Moderne">Musée National d’Art Moderne</a>, Paris</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Kanada">Kanada</h3></div>
<ul><li><a href="National_Gallery_of_Canada" title="National Gallery of Canada">National Gallery of Canada</a> – Musée des beaux-arts du Canada, Ottawa, Ontario</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liechtenstein">Liechtenstein</h3></div>
<ul><li><a href="Kunstmuseum_Liechtenstein" title="Kunstmuseum Liechtenstein">Kunstmuseum Liechtenstein</a>, Vaduz</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Niederlande">Niederlande</h3></div>
<ul><li>Netherlands Media Art Institute – Montevideo/Time Based Arts, Amsterdam</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Ausstellungen_(Auswahl)"><span id="Ausstellungen_.28Auswahl.29"></span>Ausstellungen (Auswahl)</h2></div>
<ul><li>1987: <a href="Documenta_8" title="Documenta 8">documenta 8</a>, Kassel</li>
<li>2012 Gruppenausstellung: <i>Bilder gegen die Dunkelheit. Videokunst aus dem Archiv des imai im KIT</i>, <a href="Kunst_im_Tunnel" title="Kunst im Tunnel">Kunst im Tunnel</a>, Düsseldorf</li>
<li>2017 Personale: <i>Marcel Odenbach. Beweis zu nichts</i>, <a href="Kunsthalle_Wien" title="Kunsthalle Wien">Kunsthalle Wien</a>, Wien</li>
<li>3.&nbsp;Oktober 2020 bis 10.&nbsp;Januar 2021 <i>Marcel Odenbach – Es brennt</i>, <a href="Kunsthalle_N%C3%BCrnberg" title="Kunsthalle Nürnberg">Kunsthalle Nürnberg</a></li>
<li>2020/21: <i>Marcel Odenbach. plötzlich konnte eins wie das andere sein Sammlungssatellit #6</i>, Kaiser Wilhelm Museum der <a href="Kunstmuseen_Krefeld" title="Kunstmuseen Krefeld">Kunstmuseen Krefeld</a></li>
<li>2021/22: <i>Marcel Odenbach. So oder so</i>, <a href="Kunstsammlung_Nordrhein-Westfalen" title="Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen">K 21 – Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen</a>, Düsseldorf</li>
<li>2021/22: <i>Marcel Odenbach. Wolfgang-Hahn-Preis 2021</i>, <a href="Museum_Ludwig" title="Museum Ludwig">Museum Ludwig</a>, Köln</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Slavko Kacunko: <i>Marcel Odenbach. Konzept, Performance, Video, Installation 1975–1998; Marcel Odenbach als Modell einer künstlerischen Entwicklung im Umgang mit dem Medium Video und seine Rolle und Bedeutung für die Eingliederung der zeitgebundenen Kunstformen in den kunsthistorischen Kontext.</i> Mainz: Chorus-Verl., 1999 (Zugl.: Düsseldorf, Univ., Diss., 1998).</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&amp;query=118589350">Literatur von und über Marcel Odenbach</a> im Katalog der <a href="Deutsche_Nationalbibliothek" title="Deutsche Nationalbibliothek">Deutschen Nationalbibliothek</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.awk.nrw.de/akademie/klassen/kuenste/ordentliche-mitglieder/odenbach-marcel.html">Marcel Odenbach bei der Nordrhein-Westfälischen Akademie der Wissenschaften und der Künste</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.kunstmuseum-bonn.de/nocache/ausstellungen/vorschau/info/ex/marcel-odenbach-1625/">Marcel Odenbach: Papierarbeiten 1975 - 2013, Retrospektive im Kunstmuseum Bonn</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelbelege">Einzelbelege</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.kunstkulturquartier.de/kunsthalle/ausstellungen/vorschau-detail/blog/1419?cHash=9934f259014c6ed1aa6ad388045333f3"><i>Marcel Odenbach. Es brennt.</i></a> Kunsthalle Nürnberg,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 1.&nbsp;April 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AMarcel+Odenbach&amp;rft.title=Marcel+Odenbach.+Es+brennt.&amp;rft.description=Marcel+Odenbach.+Es+brennt.&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.kunstkulturquartier.de%2Fkunsthalle%2Fausstellungen%2Fvorschau-detail%2Fblog%2F1419%3FcHash%3D9934f259014c6ed1aa6ad388045333f3&amp;rft.publisher=Kunsthalle+N%C3%BCrnberg">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.monopol-magazin.de/kuenstler-marcel-odenbach-erhaelt-wolfgang-hahn-preis">monopol. Magazin für Kunst und Leben vom 19. September 2020: Auszeichnung: Künstler Marcel Odenbach erhält Wolfgang-Hahn-Preis</a>, abgerufen am 22. September 2020</span>
</li>
</ol>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-p" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten&nbsp;(Person): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/118589350">118589350</a></span> | <a href="Library_of_Congress_Control_Number" title="Library of Congress Control Number">LCCN</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://id.loc.gov/authorities/n82014308">n82014308</a></span> | <a href="Virtual_International_Authority_File" title="Virtual International Authority File">VIAF</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://viaf.org/viaf/116503421/">116503421</a></span> | </div>
</div></div>
</div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-05-16" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Marcel_Odenbach&amp;oldid=256048791">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>